Frozen shoulder (adhesieve capsulitis)

Oorzaak, fasen en fase-afhankelijke behandeling — van corticosteroïdinjectie tot hoge-dosis PRP

Praktijk Dokter Mulder | Dokter Björn Mulder | Rotterdam & Dordrecht

▶  Frozen shoulder (adhesieve capsulitis) is een progressieve ontsteking en fibrose van het schouderkapsel die pijn en progressieve stijfheid veroorzaakt. De behandeling bij Praktijk Dokter Mulder is fase-afhankelijk: corticosteroïdinjectie en suprascapularis-zenuwblokkade voor de pijn in de vroege fase; hydrodilatatie onder echogeleiding voor het herstel van de beweeglijkheid; prolotherapie voor kapselherstel; en hoge-dosis PRP als sterkste regeneratieve optie — met als belangrijke kanttekening dat PRP bij een ernstig ontstoken frozen shoulder de klachten tijdelijk kan verergeren.

2–5% van de bevolking krijgt ooit een frozen shoulder

40–60 jr meest voorkomende leeftijdsgroep; vrouwen vaker dan mannen

2–3 jaar gemiddelde duur onbehandeld; behandeling verkort dit fors

tot 40% hogere kans bij diabetes mellitus

HERKENT U DIT?

Het begon met een vage pijn in de schouder. Misschien na een val, misschien na een operatie, misschien zonder aanwijsbare reden. U dacht: “dat gaat wel over.” Maar het ging niet over — het werd erger. De pijn straalt uit naar de bovenarm. U kunt uw arm nauwelijks optillen. In bed zoekt u de hele nacht naar een pijnvrije houding en vindt die niet. Het aantrekken van een jas, iemand een hand geven, het sturen van de auto — alledaagse handelingen waar u nooit over hebt nagedacht, zijn opeens onmogelijk geworden.

De huisarts heeft pijnstillers voorgeschreven. Een collega van hem heeft een corticosteroïdinjectie gegeven. De eerste weken beter — daarna voelde u dat de stijfheid terug was. De fysiotherapeut werkte aan beweeglijkheid, maar de pijn maakte elke oefening ondraaglijk.

U zit in de meest frustrerende situatie die een frozen shoulder kan bieden: de behandeling die u krijgt pakt wel iets aan, maar niet het volledige plaatje.

Bij Praktijk Dokter Mulder behandelen wij frozen shoulder anders: fase-afhankelijk, met een volledig arsenaal aan precisie-injectietechnieken, afgestemd op waar u zich bevindt in het ziekteproces. Want frozen shoulder is niet één situatie — het zijn drie fasen, elk met een eigen biologie en een eigen optimale aanpak.

WAT IS FROZEN SHOULDER?

Adhesieve capsulitis — een ziekte van het schouderkapsel

▶  Frozen shoulder is een progressieve ontsteking en fibrose van het schouderkapsel — de stevige bindweefselmantel die de schouderkom en de kop van de bovenarm omhult en stabiliseert. Het kapsel verschrompelt, verdikt en verliest zijn elasticiteit. Dit resulteert in de karakteristieke combinatie van pijn en progressieve beweegbeperking — met name van de buitenwaartse rotatie.

Anatomie: het schouderkapsel

Het glenohumerale gewricht — de schouder — is het beweeglijkste gewricht van het menselijk lichaam. Die beweeglijkheid heeft een prijs: het gewricht is relatief instabiel en volledig afhankelijk van zijn omringende structuren. Het kapsel is de omhullende bindweefselzak rondom het gewricht. Het bestaat uit collageen, is aan de binnenzijde bekleed met synoviaal weefsel en versterkt door ligamenten. Bij frozen shoulder wordt dit kapsel progressief ontstoken en fibrotisch — het krimpt en hecht aan zichzelf vast, vandaar de naam “adhesieve” (verklevende) capsulitis.

Bijzonder kwetsbaar is het coracohumerale ligament — een band aan de bovenzijde van het kapsel die de processus coracoideus (het ravenbeksuitsteeksel van het schouderblad) met de bovenarm verbindt. Verdikking van dit ligament is op MRI een specifiek diagnostisch teken voor frozen shoulder.

De pathofysiologie: ontstekingscascade gevolgd door fibrose

Op cellulair niveau verloopt frozen shoulder in een cascade:

• Inflammatoire trigger: de aandoening begint met een ontstekingsreactie in de synoviale bekleding van het kapsel — door trauma, overbelasting, immobilisatie of idiopathisch (zonder aanwijsbare oorzaak). Macrofagen, mestcellen en T-lymfocyten infiltreren het kapselweefsel.
• Cytokine-storm in het kapsel: pro-inflammatoire cytokines (IL-1β, TNF-α, IL-6) komen vrij. Specifiek bij frozen shoulder: overproductie van TGF-β (Transforming Growth Factor-beta) — de krachtigste pro-fibrotische signaalmolecule in het lichaam.
• Fibroblasten-activatie: TGF-β zet fibroblasten in het kapsel aan om myofibroblasten te worden — gespecialiseerde cellen die collageen produceren en samentrekken, zoals bij littekenvorming. Het kapsel wordt dikker, stijver en kleiner.
• Kapselcontractuur: het verschrompelende kapsel beperkt progressief de bewegingsruimte van het schoudergewricht. De axillaire plooi — de onderste kapselzak die normaal rekruimte geeft bij het optillen van de arm — verdwijnt vrijwel volledig.
• Pijngeneratie via sensitisatie: de chronische ontsteking sensitiseert de sensorische zenuwen die het kapsel innerveren — met name de takken van de nervus suprascapularis. Dit verklaart de karakteristieke uitstralende pijn naar de bovenarm en de extreme pijngevoeligheid van de schouder bij beweging.

ℹ  De rol van de nervus suprascapularis: De nervus suprascapularis innerveert circa 70% van het schoudergewricht — kapsel, ligamenten en rotatorenmanchet. Bij frozen shoulder raakt deze zenuw gesensitiseerd door de chronische capsulaire ontsteking. Dit verklaart waarom een suprascapularis-zenuwblokkade zo effectief is voor pijnverlichting: door de zenuw tijdelijk te blokkeren, wordt de pijncyclus onderbroken — ook al verandert de onderliggende ontstekingstoestand nog niet.

DE DRIE FASEN

De drie fasen van frozen shoulder — en waarom fasekennis de behandelkeuze bepaalt

▶  Frozen shoulder verloopt klassiek in drie fasen: de freezing-fase (pijn dominant, begin van de ontsteking), de frozen-fase (stijfheid dominant, fibrose in volle gang) en de thawing-fase (spontaan gedeeltelijk herstel). De optimale behandelkeuze verschilt per fase — en dit is het centrale principe van onze aanpak bij Praktijk Dokter Mulder.

Fase	Duur	Klinisch beeld	Behandelprioriteit bij Praktijk Dokter Mulder
Freezing	2–9 maanden	Toenemende pijn, ook in rust. Nachtpijn. Beweegbeperking begint.	Corticosteroïdinjectie (ontsteking blussen) + suprascapularis-zenuwblokkade (pijn doorbreken). PRP niet aanbevolen in deze fase.
Frozen	4–12 maanden	Pijn stabiliseert of neemt af. Ernstige beweegbeperking. Stijfheid domineert.	Hydrodilatatie onder echogeleiding (kapseldistensie). Prolotherapie (kapselherstel). PRP overwegen in late frozen.
Thawing	5–26 maanden	Spontaan herstel van beweeglijkheid. Pijn neemt verder af.	Prolotherapie (optimaliseer kapselherstel). Hoge-dosis PRP (regeneratieve eindfase). Fysiotherapie ter begeleiding.

In de praktijk is de fasering niet altijd even scherp — patiënten kunnen overlap vertonen of, zonder behandeling, lang in de freezing- of frozen-fase blijven steken. Het klassieke beeld dat frozen shoulder “vanzelf overgaat” is historisch en achterhaald: recente evidence toont dat functionele beperkingen zonder adequate behandeling jaren kunnen persisteren.

SYMPTOMEN

Klachten en klinisch beeld

▶  Het klassieke presentatiepatroon van frozen shoulder: pijn diep in de schouder met uitstraling naar de bovenarm, extreme nachtpijn die iedere houding in bed verstoort, en progressieve beweegbeperking in alle vlakken — met name buitenwaartse rotatie en abductie. Karakteristiek: pijn die zowel actief als passief bewegen beperkt.

• Pijn in de schouder met uitstraling naar de bovenarm: diep, borend karakter; soms tot aan de pols.
• Nachtpijn en slaapstoornis: u kunt niet op de aangedane zijde liggen; geen enkele positie is comfortabel.
• Actief én passief beweegbeperking: kenmerkend — bij artrose of rotatorenmanchet-pathologie is passieve beweging vaak gespaard; bij frozen shoulder is ook passief bewegen beperkt.
• Buitenwaartse rotatie als eerste beperkt: de arm naar buiten draaien (exorotatie) is het vroegste en meest specifieke teken.
• Arm optillen belemmerd: abductie en flexie progressief beperkt; bij een ernstige frozen shoulder is de arm nauwelijks tot horizontaal te heffen.
• Invaliderende functionele beperkingen: rijden, aankleden, kammen, iemand een hand geven, de arm uitstrekken — dagelijkse handelingen worden onmogelijk.

⚠  Wanneer een andere diagnose overwegen? Pijn die primair aan de zijkant van de schouder zit met kracht- en functieverlies maar weinig passieve beperking: denk aan een rotatorenmanchet-ruptuur. Plotselinge ernstige pijn met warmte en koorts: septische artritis. Pijn uitstralend naar de arm met tintelingen: cervicale radiculopathie (C5/C6). Bij twijfel altijd echografie en/of MRI.

DIAGNOSE

Hoe stellen wij de diagnose?

▶  De diagnose frozen shoulder is primair klinisch: beperking van zowel de actieve als de passieve buitenwaartse rotatie en abductie, gecombineerd met het karakteristieke pijnpatroon. Echografie ondersteunt de diagnose en toont verdikking van het coracohumerale ligament en kapselveranderingen. MRI is zelden nodig, maar specifiek bij verdenking op een rotatorenmanchet-ruptuur of om de fase te bevestigen.

Bij het eerste consult voeren wij systematisch uit:

• Anamnese: ontstaanswijze, duur, pijnkarakter, nachtpijn, functionele beperkingen, diabetes of schildklierproblematiek (risicofactoren).
• Passieve ROM-meting: exorotatie, abductie, endorotatie, flexie — met name beperking van de exorotatie < 30 graden is diagnostisch sterk.
• Vergelijking actief/passief: bij frozen shoulder even beperkt; dit onderscheidt het van rotatorenmanchet-problematiek.
• Echografie: visualisatie van verdikking van het coracohumerale ligament, kapseldikte, eventuele bursitis en beoordeling van de rotatorenmanchet.
• Fasebepaling: op basis van pijndominantie versus stijfheidsdominantie.

BEHANDELINGEN

Het volledige behandelarsenaal bij Praktijk Dokter Mulder

Frozen shoulder is bij uitstek de aandoening waarbij goed gekozen, fase-afhankelijk behandelen het verschil maakt tussen maanden extra lijden en doelgericht herstel. Wij beschikken over vijf complementaire behandeltechnieken — elk gericht op een ander aspect van de pathologie, elk optimaal in een andere fase.

1. Corticosteroïdinjectie — de ontsteking blussen

▶  Een intra-articulaire corticosteroïdinjectie in de schouder is de eerste en meest bewezen behandeling voor de freezing-fase. Door de inflammatoire storm in het kapsel te doorbreken, verlicht het de pijn snel en bereidt het het kapsel voor op verdere behandeling.

Corticosteroïden remmen direct de centrale pathofysiologie van de freezing-fase: zij onderdrukken IL-1β, TNF-α en de activatie van pro-fibrotische macrofagen. Bij ernstige pijn in de vroege fase is dit de behandeling die snel en betrouwbaar verlichting geeft.

• Bewijs: Ranalletta et al. (Am J Sports Med, 2016) toonden aan dat corticosteroïdinjecties de pijn sneller verlichten en het functioneel herstel versnellen vergeleken met orale NSAID’s. Ramirez (Am Fam Physician, 2019): een intra-articulaire corticosteroïdinjectie gecombineerd met fysiotherapie geeft betere resultaten dan fysiotherapie alleen.
• Fase-indicatie: freezing-fase (pijn dominant). Ook als voorbereidende stap voor hydrodilatatie.
• Beperking: tijdelijk effect bij gebruik als monotherapie — gemiddeld 4–12 weken verlichting. Herhaald gebruik gaat ten koste van het kapselweefsel. Maximaal 3 injecties per jaar in hetzelfde gewricht.

—  Ons standpunt: Een corticosteroïdinjectie is in de freezing-fase een waardevol en noodzakelijk middel. Het “blust de brand” en maakt het kapsel ontvankelijk voor verdere behandeling. Als monotherapie voor een langetermijnresultaat is het onvoldoende. Wij combineren het altijd met een vervolgstrategie.

2. Suprascapularis-zenuwblokkade — de pijncyclus onderbreken

▶  De suprascapularis-zenuwblokkade (SSNB) blokkeert de nervus suprascapularis — de zenuw die circa 70% van het schouderkapsel innerveert en bij frozen shoulder de bron is van de overweldigende pijn. Door de zenuw te blokkeren, wordt de pijncyclus doorbroken en wordt bewegingstherapie mogelijk gemaakt.

De nervus suprascapularis loopt door de incisura scapulae — een uitsparing aan de bovenrand van het schouderblad. Bij Praktijk Dokter Mulder wordt de blokkade altijd uitgevoerd onder echogeleiding, voor nauwkeurige plaatsing en maximale veiligheid.

Wetenschappelijk bewijs

• Mardani-Kivi et al. (Clin Shoulder Elb, 2022 — 97 patiënten, 3 groepen): de suprascapularis-zenuwblokkade presteerde significant beter dan zowel alleen fysiotherapie als intra-articulaire corticosteroïdinjectie + fysiotherapie op alle uitkomstmaten (VAS, SPADI, ROM) op 12 weken. De SSNB-groep had de beste pijn- en functiescores over de gehele follow-up.
• Jadon et al. (J Anaesthesiol Clin Pharmacol, 2022 — RCT, 96 patiënten): SSNB + oefening significant beter dan oefening alleen op alle meetpunten (4, 8, 16 en 24 weken) voor pijn, functie en bewegingsrange. Significant lager analgeticagebruik in de SSNB-groep.
• Dakkak et al. — Cleveland Clinic (Pain Manag, 2024 — 150 patiënten): combinatie SSNB + hydrodilatatie + fysiotherapie: gemiddeld 25 graden verbetering in flexie en 19 graden in exorotatie op 3 maanden. Geen complicaties. Diabetische en niet-diabetische patiënten reageerden beide goed.
• Vargas-Figueroa et al. (Cureus, 2025 — narratieve review van AAOS/ASES-richtlijnen): voor adhesieve capsulitis geven intra-articulaire CS, hydrodilatatie en SSNB kortetermijnvoordelen die het grootst zijn in combinatie met mobilisatie en stretching.

✦  Voordeel van SSNB ten opzichte van een intra-articulaire injectie: Bij een ernstig ontstoken schouder in de freezing-fase kan een intra-articulaire injectie soms extra irritatie geven doordat de naald het kapsel penetreert. De SSNB omzeilt dit: de zenuw wordt buiten het gewricht geblokkeerd, zonder contact met het capsulaire weefsel. Dit maakt de SSNB bijzonder waardevol bij patiënten met extreme pijngevoeligheid.

3. Hydrodilatatie onder echogeleiding — het kapsel rekken

▶  Hydrodilatatie (ook: arthrografische distensie) is het injecteren van een grotere hoeveelheid vloeistof in het schoudergewricht om het verschrompelde kapsel mechanisch uit te rekken. In combinatie met corticosteroïd is dit wetenschappelijk de meest effectieve conservatieve behandeling voor het herstel van de beweeglijkheid bij frozen shoulder.

Het principe van hydrodilatatie is mechanisch en biologisch tegelijk: de verhoogde intra-articulaire druk rekt het verdichte kapsel, verbreekt de fibrotische adhesies en vergroot de axillaire kapselplooi die bij frozen shoulder vrijwel verdwenen is. Tegelijk levert de gecombineerde corticosteroïdinjectie een lokale anti-inflammatoire werking.

Wetenschappelijk bewijs

• Ladermann et al. (Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc, 2021 — overview van 8 meta-analyses): arthrografische distensie/hydrodilatatie met corticosteroïd biedt superieure pijnverlichting op de korte termijn en verbetering van de ROM op alle tijdsframes vergeleken met corticosteroïdinjectie of fysiotherapie alleen. Conclusie: hydrodilatatie is de meest effectieve conservatieve behandeling voor frozen shoulder.
• Huang et al. (Arch Phys Med Rehabil, 2023 — RCT, 70 patiënten, freezing-fase): combinatie hydrodilatatie + subacromiale CS + mobilisatie + fysiotherapie significant beter dan fysiotherapie alleen op SPADI, pijn tijdens activiteit, ROM en SDQ op alle meetpunten (1, 2, 4 en 6 maanden). P<0,001 voor alle primaire uitkomstmaten.
• Dakkak et al. — Cleveland Clinic (Pain Manag, 2024): SSNB + hydrodilatatie + fysiotherapie: 25 graden verbetering in flexie en 19 graden in exorotatie op 3 maanden bij 150 patiënten. Geen complicaties.

Bij Praktijk Dokter Mulder wordt hydrodilatatie altijd uitgevoerd onder echogeleiding — voor visualisatie van de naald in de gewrichtsruimte, bevestiging van correcte distensie en maximale veiligheid. Wij injecteren een combinatie van fysiologisch zout (volume voor distensie) en corticosteroïd.

• Fase-indicatie: frozen-fase (stijfheid dominant), ook van toepassing in late freezing.
• Voordeel: mechanisch + biologisch; superieur op ROM-herstel ten opzichte van corticosteroïd alleen.
• Praktisch: uitsluitend Dordrecht (echogeleiding vereist).

4. Prolotherapie — het kapsel regeneratief versterken

▶  Prolotherapie bij frozen shoulder richt zich op de kapsel-ligamentaire structuren rondom de schouder: de aanhechting van het coracohumerale ligament, de glenohumerale kapselinserties en de anterieure capsulaire regio. Door gerichte injecties met geconcentreerde glucose stimuleren wij de aanmaak van nieuw collageen — zodat het kapsel niet alleen opgerekt wordt maar ook structureel versterkt herstelt.

Prolotherapie werkt bij frozen shoulder complementair aan hydrodilatatie: hydrodilatatie rekt het kapsel mechanisch op, prolotherapie versterkt vervolgens de kapselstructuur zodat de gewonnen beweeglijkheid behouden blijft. Dit is de combinatie die wij in de frozen- en thawing-fase inzetten.

• Werkingsmechanisme: het glucoseconcentraat triggert een gecontroleerde herstelreactie op de fibro-ossale aanhechtingspunten. Nieuwe type-I collageenvezels worden aangemaakt; het kapsel wordt sterker en elastischer dan het fibrotisch ingekrompen weefsel dat frozen shoulder kenmerkt.
• Fase-indicatie: frozen-fase (na of naast hydrodilatatie) en thawing-fase (optimaliseren van het kapselherstel).
• Sessies: gemiddeld 4–6 behandelingen, met steeds 2–3 weken tussenruimte.
• Combinatie: prolotherapie gaat uitstekend samen met SSNB voor de pijncomponent en met hydrodilatatie voor de mechanische kapseldilatatie.
• Vermijd NSAID’s: ibuprofen, naproxen en diclofenac remmen de prostaglandine-gemedieerde genezingscascade. Uitsluitend paracetamol.

5. Hoge-dosis PRP — de sterkste regeneratieve optie, maar niet altijd eerste keuze

⚠  Cruciale kanttekening bij PRP in de freezing-fase: Bij een ernstig actief ontstoken frozen shoulder (freezing-fase) bestaat het risico dat hoge-dosis PRP de inflammatoire reactie tijdelijk versterkt — wat de pijn kortdurend kan verergeren. PRP stimuleert een pro-inflammatoire genezingscascade die in een al maximaal ontstoken gewricht op het verkeerde moment kan komen. Dit is de reden waarom wij bij een ernstig ontstoken frozen shoulder in de freezing-fase éérst kiezen voor een corticosteroïdinjectie of SSNB om de ontsteking te controleren, en PRP bewaren voor de frozen- en thawing-fase.

▶  Hoge-dosis PRP is onze krachtigste regeneratieve behandeling voor frozen shoulder. Met meer dan 20 miljard bloedplaatjes per sessie levert het groeifactoren die de capsulaire fibroblastenactiviteit moduleren, de synoviale regeneratie stimuleren en de kwaliteit van het herstelde kapselweefsel verbeteren. Wij zetten PRP in wanneer de ontsteking voldoende onder controle is — in de frozen- of thawing-fase.

Hoe PRP werkt bij frozen shoulder

Het fibrotisch verdikte kapsel bij frozen shoulder bestaat uit pathologisch collageen type III — littekencollageen dat mechanisch inferieur is aan het normale type I. PRP-groeifactoren remmen de TGF-β-gedreven fibroblastenactiviteit die dit pathologische collageen produceert, en stimuleren tegelijk de aanmaak van geordend, functioneel type-I collageen:

• TGF-β-modulatie: PRP bevat TGF-β maar moduleert ook de eigen receptorsignalering ervan — een complex maar belangrijk anti-fibrotisch effect.
• IGF-1: remt pro-inflammatoire macrofagen en stimuleert de proliferatie van synoviale cellen.
• PDGF: stuurt fibroblasten naar een herstel- in plaats van een fibrose-fenotype.
• Anti-inflammatoire cytokines: IL-1Ra (receptorantagonist) en IL-10 worden door bloedplaatjes vrijgemaakt en remmen de pro-inflammatoire cascade.

Wetenschappelijk bewijs

• Berner et al. (Rheumatology, 2024 — netwerk meta-analyse, 22 RCT’s): zowel intra-articulaire corticosteroïd als PRP beter dan fysiotherapie alleen op 12 weken voor vroeg-stadium frozen shoulder. Cruciale bevinding: alléén PRP toonde significant voordeel ten opzichte van fysiotherapie voor ROM-herstel; corticosteroïd en HA deden dat niet. Conclusie: intra-articulaire CS en intra-articulaire PRP zijn beide gunstig voor vroeg-stadium frozen shoulder.
• Blanchard et al. (Cureus, 2023 — systematische review, 19 studies): bij 62 van de 67 vergelijkingspunten (93%) had de PRP-groep een grotere uiteindelijke ROM dan de controlegroepen. VAS-pijn, DASH en SPADI alle beter met PRP. Conclusie: alle patiënten die PRP kregen hadden een afname van pijn en verbetering van functie.
• Nudelman et al. (Arthroscopy, 2023 — systematische review, 5 prospectieve studies): PRP minstens equivalent aan corticosteroïd en saline-injectie, in 4 van de 5 studies beter op pijn en functie na 3–6 maanden. Conclusie: PRP is een veelbelovende aanvullende behandeloptie voor adhesieve capsulitis, met name voor patiënten die corticosteroïden weigeren of er niet op reageren.

De eerlijkheid gebiedt: de PRP-literatuur voor frozen shoulder is nog klein en heterogeen. De studies gebruiken wisselende PRP-protocollen — en het principe van absolute bloedplaatjesdosering dat voor knie- en heupartrose geldt, geldt hier evenzeer. Wij verwachten dat hoge-concentratie PRP (>20 miljard bloedplaatjes, zoals wij gebruiken) betere resultaten geeft dan de standaardprotocollen die in de meeste gepubliceerde studies zijn gebruikt.

PRP is bij frozen shoulder ons krachtigste middel — maar timing is alles. Een ernstig actief ontstoken schouder in de freezing-fase kan tijdelijk verergeren door PRP, omdat PRP een pro-inflammatoire genezingscascade opstart in een al maximaal geactiveerd weefsel. Eerst de brand blussen met een corticosteroïdinjectie of zenuwblokkade, dan het herstelproces versnellen met PRP in de frozen- of thawing-fase — dat is de logica.

— Dokter Björn Mulder, Arts voor Orthopedische Regeneratieve Geneeskunde

Behandelkeuze per fase — overzicht

Behandeling	Freezing	Frozen	Thawing
Corticosteroïdinjectie	✓✓ Eerste keuze	✓ Als aanvulling	▲ Zelden nodig
Suprascapularis-zenuwblokkade	✓✓ Pijnonderbrekend	✓ Aanvullend bij pijn	− Zelden nodig
Hydrodilatatie (+ CS)	✓ Late freezing	✓✓ Eerste keuze	✓ Aanvullend
Prolotherapie	▲ Voorzichtig	✓✓ Combineer met hydrodilatatie	✓✓ Optimaliseer herstel
Hoge-dosis PRP	⚠ Niet aanbevolen bij ernstige ontsteking	✓ Late frozen (ontsteking onder controle)	✓✓ Sterkste keuze

✓✓ = eerste keuze / sterk geïndiceerd   ✓ = aanvullend geïndiceerd   ▲ = voorzichtig / beperkt   − = niet nodig   ⚠ = risico op verergering

Het behandeltraject in de praktijk

▶  Een typisch behandeltraject bij frozen shoulder bestaat uit meerdere stappen over 3–6 maanden, afhankelijk van de fase en de respons. Wij stellen per patiënt een individueel plan op na het eerste consult — fasebepaling is daarin de eerste en meest essentiële stap.

• Eerste consult: klinisch onderzoek, fasebepaling (freezing/frozen/thawing), echografische beoordeling, eventueel beoordeling van bestaande beeldvorming en opstellen van een behandelplan.
• Freezing-fase (pijn dominant): intra-articulaire corticosteroïdinjectie + eventueel een suprascapularis-zenuwblokkade voor pijnonderbreking. Evaluatie na 3–4 weken.
• Frozen-fase (stijfheid dominant): hydrodilatatie onder echogeleiding (met corticosteroïd) + prolotherapie van de kapsel-ligamentaire aanhechtingen. Sessies met 2–4 weken tussenruimte.
• Thawing-fase / late frozen (ontsteking onder controle): hoge-dosis PRP voor optimalisatie van de kapselregeneratie. Prolotherapie voortzetten. Begeleiding door fysiotherapie voor ROM-herstel.
• Follow-up: evaluatie van ROM, pijn en functie. Advies over taping, oefenprogramma en werkhervatting.

ℹ  Geen NSAID’s tijdens prolotherapie en PRP: Ibuprofen, naproxen en diclofenac remmen de prostaglandine-gemedieerde genezingscascade die prolotherapie en PRP activeren. Gebruik uitsluitend paracetamol als pijnstiller tijdens het behandeltraject. Een corticosteroïdinjectie en PRP worden nooit gelijktijdig gegeven — minimaal 3 weken ertussen.

VEELGESTELDE VRAGEN — FAQ

[Jelle: FAQPage JSON-LD schema-markup voor deze sectie implementeren]

Veelgestelde vragen over frozen shoulder

Gaat een frozen shoulder vanzelf over?

▶  In het klassieke beeld herstelt een frozen shoulder spontaan — maar dit kan 2–3 jaar duren en leidt in tot 40% van de gevallen tot blijvende functionele beperkingen. Recent onderzoek heeft dit optimistische “vanzelf-herstel”-verhaal genuanceerd: zonder adequate behandeling persisteert de functionele beperking significant langer en ernstiger. Gerichte behandeling verkort de duur en vermindert de restklachten aanzienlijk.

Wat is het verschil tussen hydrodilatatie en een gewone corticosteroïdinjectie?

▶  Een gewone corticosteroïdinjectie brengt een kleine hoeveelheid ontstekingsremmer in het gewricht — met effect primair op de pijn. Hydrodilatatie brengt een grotere hoeveelheid vloeistof (10–20 mL) in het gewricht om het verschrompelde kapsel mechanisch te rekken, gecombineerd met corticosteroïd voor de ontstekingsremmende werking. Wetenschappelijk is hydrodilatatie de behandeling met het beste ROM-herstel op alle tijdsframes (Ladermann et al., 2021).

Waarom is PRP niet altijd de eerste keuze bij frozen shoulder?

▶  PRP activeert een pro-inflammatoire genezingscascade die in het al maximaal ontstoken kapsel van een ernstige freezing-fase de klachten tijdelijk kan verergeren. PRP is onze krachtigste behandeling — maar de timing bepaalt het resultaat. In de frozen- en thawing-fase, wanneer de acute ontsteking onder controle is, is PRP uitstekend geschikt. In de freezing-fase kiezen wij eerst voor een corticosteroïdinjectie of SSNB om de ontsteking te beheersen.

Hoe lang duurt de behandeling voor frozen shoulder?

▶  Afhankelijk van de fase en de ernst duurt een volledig behandeltraject bij Praktijk Dokter Mulder 3–6 maanden. In de freezing-fase starten wij met 1–2 injecties voor pijnbeheersing, gevolgd door hydrodilatatie en prolotherapie in de frozen-fase, en PRP in de thawing-fase. Fysiotherapie ondersteunt het gehele traject. Het doel is herstel van de volledige beweeglijkheid en pijnvrijheid — niet alleen symptoomcontrole.

Wat is de rol van de suprascapularis-zenuwblokkade bij frozen shoulder?

▶  De nervus suprascapularis innerveert circa 70% van het schouderkapsel. Bij frozen shoulder is deze zenuw gesensitiseerd door de chronische capsulaire ontsteking — wat de overweldigende pijn verklaart. Een suprascapularis-zenuwblokkade onderbreekt de pijncyclus direct, maakt actieve oefentherapie mogelijk en heeft bewezen betere resultaten dan een intra-articulaire corticosteroïdinjectie alleen (Mardani-Kivi et al., 2022). Wij voeren de blokkade altijd uit onder echogeleiding voor precisie en veiligheid.

Is een verwijsbrief nodig?

▶  Nee. U kunt direct contact opnemen met Praktijk Dokter Mulder in Rotterdam of Dordrecht — geen verwijsbrief nodig. Behandeling door Dokter Björn Mulder. Hydrodilatatie en PRP worden uitsluitend uitgevoerd in Dordrecht (echogeleiding vereist). Rotterdam: 010 – 411 27 63. Dordrecht: 078 – 645 48 90. Of via contact@doktermulder.nl.

MAAK EEN AFSPRAAK

Frozen shoulder? De juiste behandeling op het juiste moment.

Frozen shoulder is geen aandoening die je met een enkele injectie oplost. Het is een progressief, fasegebonden ziekteproces waarbij iedere fase zijn eigen optimale behandeling vraagt. Corticosteroïdinjectie om de brand te blussen. Zenuwblokkade om de pijncyclus te doorbreken. Hydrodilatatie om het kapsel te rekken. Prolotherapie om het kapsel structureel te herstellen. En hoge-dosis PRP — op het juiste moment — om de regeneratieve eindfase in te zetten.

Geen verwijsbrief nodig. Rechtstreeks contact in Rotterdam of Dordrecht.

Rotterdam: 010 – 411 27 63  |  Cor Kieboomplein 227  |  contact@doktermulder.nl

Dordrecht: 078 – 645 48 90  |  Overkampweg 381  |  contact@doktermulder.nl

Hydrodilatatie & PRP: uitsluitend Dordrecht — onder echogeleiding

Verwante pagina’s: Schouderklachten (/schouderklachten/) | Prolotherapie (/prolotherapie/) | Hoge-dosis PRP (/platelet-rich-plasma-prp/) | Schouderpees- en slijmbeursontsteking (/schouderpees-ontsteking-rotator-cuff-tendinitis-slijmbeursontsteking-bursitis/)

WETENSCHAPPELIJKE REFERENTIES

(Via PubMed opgehaald en geverifieerd, maart 2026)

1.  Ladermann A, Piotton S, Stirling P, et al. Hydrodilatation with corticosteroids is the most effective conservative management for frozen shoulder. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2021;29(8):2553-2563. PMID: 33420809.

2.  Huang YH, Hsieh LF, et al. Efficacy of combination therapy (hydrodilatation and subdeltoid bursa injection with corticosteroid, mobilization and PT) vs PT alone for treating frozen shoulder: RCT phase I. Arch Phys Med Rehabil. 2023;105(4):631-638. PMID: 38092231.

3.  Dakkak M, Patel V, et al. (Cleveland Clinic). A team approach to adhesive capsulitis with ultrasound-guided hydrodilatation: a retrospective study. Pain Manag. 2024;14(12):633-640. PMID: 39611712.

4.  Mardani-Kivi M, Nabi BN, et al. Role of suprascapular nerve block in idiopathic frozen shoulder treatment: a clinical trial survey. Clin Shoulder Elb. 2022;25(2):129-139. PMID: 35698782.

5.  Jadon A, Sanyal S, et al. Suprascapular nerve block (SSNB) improves the outcome in exercise-based management of primary adhesive capsulitis: a prospective randomized comparative study. J Anaesthesiol Clin Pharmacol. 2022;39(2):195-200. PMID: 37564834.

6.  Berner JE, Nanchahal J, et al. Pharmacological interventions for early-stage frozen shoulder: a systematic review and network meta-analysis. Rheumatology (Oxford). 2024;63(12):3221-3233. PMID: 38538951.

7.  Blanchard E, Vasudevan J, et al. Platelet-rich plasma for adhesive capsulitis: a systematic review. Cureus. 2023;15(10):e46580. PMID: 37808592.

8.  Nudelman B, Montgomery WH, et al. PRP injections for shoulder adhesive capsulitis are at least equivalent to corticosteroid or saline solution injections: a systematic review of prospective cohort studies. Arthroscopy. 2023;39(5):1320-1329. PMID: 36708748.

9.  Vargas-Figueroa RA, Rodriguez-Reyes D, et al. Current non-operative management of shoulder pathologies: a narrative review. Cureus. 2025;17(12):e98500. PMID: 41492609.

10.  Ramirez J. Adhesive capsulitis: diagnosis and management. Am Fam Physician. 2019;99(5):297-300. PMID: 30811157.

11.  Ranalletta M, Rossi LA, et al. Corticosteroid injections accelerate pain relief and recovery of function compared with oral NSAIDs in patients with adhesive capsulitis: a randomized controlled trial. Am J Sports Med. 2016;44(2):474-481.