▶  Muzikanten zijn topatleten van de fijne motoriek — en lijden aan dezelfde overbelastingsblessures. Praktijk Dokter Mulder heeft een speciaal spreekuur voor musici, waarbij de unieke biomechanische eisen van uw instrument centraal staan. Behandelingen: prolotherapie, hoge-dosis PRP en perineurale injectietherapie. Geen verwijsbrief nodig.

♪  Een woord vooraf van Dokter Björn Mulder: Ik ben zelf amateur jazzpianist. Ik weet hoe het voelt om na een lange sessie achter de piano een zeurende polspijn te hebben, of om te merken dat repetitief spelen de elleboog begint te belasten. Muziek maken is iets fundamenteels — en als het door pijn niet meer gaat, raakt dat een deel van wie je bent. Dat begrijp ik niet alleen als arts, maar ook als muzikant.

PERFORMANCE MEDICINE

Een traditie van zorg voor performers

Het idee dat artiesten een eigen vorm van medische zorg verdienen — toegesneden op de eisen van het optreden — staat internationaal bekend als Performance Medicine. Ons spreekuur voor musici is op die filosofie gebouwd, langs twee lijnen.

Mentorschap met Dokter Luga Podesta (Naples, Florida)

De aanpak van ons spreekuur is sterk gevormd door het intensieve mentorschap en de lopende samenwerking van Dokter Björn Mulder met Dokter Luga Podesta, een Amerikaanse specialist in regeneratieve orthopedie en sportgeneeskunde die zich decennialang heeft toegelegd op de zorg voor professionele musici, dansers en andere performers. Podesta is zelf musicus, schreef ruim twaalf jaar een maandelijkse column over de gezondheid van drummers en percussionisten in DRUM! Magazine, en was Performance Medicine-consultant voor de Cirque du Soleil-productie IRIS in Los Angeles. Zijn uitgangspunt — dat een performer een arts verdient die het vak én de eisen van het optreden begrijpt, zodat hij of zij weer op het hoogste niveau kan presteren — is de kern van ons muzikantenspreekuur.

“Performanceblessures kun je oplopen of je nu beroepsdrummer, concertpianist of dansende scholier bent — de juiste arts is er een die jouw vak en de eisen van het optreden kent, en je terugbrengt naar je hoogste niveau.”

— Filosofie van Dokter Luga Podesta, Performance Medicine, Naples (Florida) — mentor van en samenwerkingspartner van Dokter Björn Mulder

Een familietraditie in de zorg voor artiesten

De aandacht voor performers zit ook in de familie. Arthur Mulder, chiropractor en grondlegger van de familietraditie waaruit Praktijk Dokter Mulder is voortgekomen, behandelde in zijn loopbaan internationaal optredende, wereldberoemde artiesten en performers. Die achtergrond — begrijpen wat een lichaam dat avond na avond moet presteren nodig heeft — werkt door in hoe wij vandaag naar muzikanten kijken: niet als “gewone” patiënten met een pijnklacht, maar als performers met een doel.

MUZIKANTEN ALS ATLETEN

Uw instrument vraagt topsport van uw lichaam

Een professionele pianist maakt tijdens een concert meer dan 10.000 aanslagen. Een orkestviolist herhaalt exact dezelfde arm- en schouderbeweging duizenden keren per repetitie. Een gitarist oefent dagelijks uren met dezelfde vingerposities. In de topsport noemen we dit “repetitive stress overload” — het meest voorkomende mechanisme achter sportblessures.

Muzikanten zijn in feite fijnmotorische atleten. Het enige verschil is dat hun sport zelden als zodanig wordt erkend — door de samenleving niet, maar vaak ook door de behandelende arts niet. De fysiotherapeut zegt “even rusten”. De huisarts schrijft ibuprofen voor. En ondertussen weet u als muzikant dat “rusten” geen optie is als er een concert nadert, en dat ibuprofen het probleem alleen maar maskeert.

37–89% van de musici heeft ooit een speelblessure — hoger dan in de meeste topsportdisciplines

#1 meest aangedane locatie: hand en pols

✦  Wetenschap bevestigt: musici zijn een risicogroep: Betzl et al. (J Hand Surg Eur, 2020 — systematische review, 42 studies): de puntprevalentie van speelgerelateerde musculoskeletale klachten is 37–47% bij musici, met een lifetime prevalentie tot 89%. Kochem & Silva (J Manipulative Physiol Ther, 2018 — systematische review bij snaarinstrumentalisten): prevalentie 64–90%. De auteurs merken op dat de behandeling nog grotendeels op overtuigingen berust in plaats van op bewijs — een gat dat regeneratieve geneeskunde kan helpen vullen.

KLACHTEN PER INSTRUMENT

Wat zien wij in de praktijk?

Iedere instrumentalist heeft zijn eigen biomechanische kwetsbaarheden. Hieronder de meest voorkomende klachten die wij zien:

Piano en keyboard

De pianist vraagt het meest van de polsflexoren en -extensoren, de vingerflexoren en de extrinsieke handspieren. Jazzpianisten die veel improviseren en herhaaldelijk dezelfde patronen oefenen (runs, voicings, octaven) zijn bijzonder kwetsbaar.

• Polspijn (dorsaal of volair): overbelasting van de extensoren of flexoren op de peesscheden rondom de pols.
• Tenniselleboog: epicondylitis lateralis door herhaalde polsextensie bij het aanslaan.
• Golferselleboog: epicondylitis medialis bij intensief gebruik van de flexoren (octaafspel, akkoordgrepen).
• CMC-1 artrose: duimslijtage door intensief aanslaan en greepvorming; vaker bij oudere pianisten.
• Nekklachten: voorovergebogen houding aan het klavier, met name bij lang spelen zonder rugsteun.
• Schouderpijn: bij pianisten met een brede span die veel ten koste van de schouderstabiliteit spelen.

Gitaar en basgitaar

• Tenniselleboog: overbelasting van de extensoren (rechterarm bij plectrum-techniek).
• Golferselleboog: overbelasting van de flexoren (linkerarm bij akkoorden drukken, rechterarm bij fingerstyle).
• Polspijn: extensieklachten bij barréakkoorden; ziekte van De Quervain (tendovaginitis) bij veel polsbeweging.
• Vingerpijn: callusproblemen, maar ook diepe flexortendinopathie bij intensief bending.
• Cervicale klachten: bij elektrische gitaristen die lang met een zware gitaar en asymmetrische belasting spelen.

Viool, altviool, cello

• Linkerschouder en nek: de asymmetrische houdingsbelasting van het vasthouden van het instrument.
• Linkerpols en -arm: de vibrato-techniek belast de extensorpezen herhaaldelijk.
• Rechterschouder: de strijktechniek bij cellisten en altviolisten.
• Rug en cervicale wervelkolom: bij violisten die lang staand spelen.

Blaasinstrumenten en slagwerk

• Drummers: polspijn, RSI-klachten van polsen en onderarmen, cervicale belasting door de drumkithouding.
• Trompet, klarinet: lip- en embouchure-overbelasting; soms cervicale klachten door de houding.
• Dwarsfluit: de asymmetrische armhouding geeft elleboog- en schouderklachten aan de houdende arm.

ONZE AANPAK

Waarom ons spreekuur voor musici anders is

De standaardaanpak voor een tenniselleboog of polspijn bij een niet-musicus is: rust, fysiotherapie, eventueel een corticosteroïdinjectie. Voor een muzikant werkt dat schema fundamenteel anders:

• “Even rusten” werkt niet: een professionele of serieuze amateurmuzikant heeft een concert volgende week, een repetitie overmorgen, en een jarenlang speelpatroon dat moeilijk te doorbreken is.
• Corticosteroïden maskeren: een corticosteroïdinjectie in de elleboog of pols verlicht de pijn — en de muzikant speelt door met een beschadigde pees totdat die bezwijkt.
• Functieherstel staat centraal: het gaat niet om pijnvrij worden en stoppen, maar om pijnvrij spelen — en dat vraagt behandeling die de structuur herstelt, niet alleen de symptomen dempt.

Bij Praktijk Dokter Mulder kijken wij naar:

• Speelhouding en biomechanica: hoe zit of staat u tijdens het spelen? Welke bewegingen belasten welke structuren het meest?
• Speelvolume en patroon: hoeveel uur per dag, welke muziekstijl, welke technieken zijn het meest belastend?
• Anatomisch onderzoek: welke pees, band, gewricht of zenuw is aangedaan — en hoe ernstig?
• Individueel behandelplan: afgestemd op uw instrument, uw speelschema en uw hersteldoelen.

Behandelingen bij het spreekuur musici

Behandeling	Meest geschikt voor	Werking
Prolotherapie	Ligament- en peesaanhechtingen; pols, elleboog, schouder	Glucose-stimulus op de fibro-ossale aanhechtingen → nieuwe collageenvorming. Basis van langdurig herstel.
Hoge-dosis PRP	Degeneratieve tendinopathie; elleboog, pols, schouder	Meer dan 20 miljard bloedplaatjes (gestandaardiseerd, dosis-gedefinieerd protocol) → groeifactoren activeren de peescellen. Krachtigste regeneratieve optie bij chronische peesdegeneratie.
PIT (glucose 5%)	Zenuwprikkelklachten, overgevoelige huid, littekenpijn	Perineurale glucose moduleert TRPV1-receptoren op kleine zenuwvezels. Effectief bij uitstralende klachten in vingers of pols.
Neuraaltherapie	Operatielittekens, storingsvelden	Procaïne 1% in pijnlijke littekengebieden. Onderbreekt chronische zenuwirritatie.

ℹ  Geen NSAID’s, geen corticosteroïden vlak vóór behandeling: Ibuprofen, naproxen en diclofenac remmen de genezingscascade die prolotherapie en PRP activeren. Corticosteroïdinjecties vlak voor of tijdens het behandeltraject zijn eveneens af te raden. Paracetamol is de enige pijnstiller die het behandeleffect niet verstoort. Wij bespreken dit altijd bij het eerste consult.

VOOR JAZZPIANISTEN SPECIFIEK

Jazz spelen — de specifieke belasting

Jazz stelt bijzondere eisen aan de hand en pols. Klassieke muziek heeft relatief vastliggende partituren; jazz vraagt improvisatie — wat betekent dat dezelfde bewegingen niet steeds op exact hetzelfde moment en met dezelfde kracht worden uitgevoerd. Dat klinkt minder belastend, maar is het niet: improvisatie vraagt maximale motorische activatie op willekeurige momenten, en jazztechnieken als grote akkoordgrepen (terts-terts-kwint voicings), octaafruns en bebopfiguraties zijn bijzonder veeleisend voor de polsextensoren en de hypothenar-regio.

Pianisten die jazzimprovisatie serieus beoefenen, zijn kwetsbaar voor tenniselleboog (rechterelleboog bij extensief aanslaan), polsextensorpathologie en, bij langdurig intensief spelen, ook voor de CMC-1 (duimbasis). De behandeling is identiek aan die van topsporters — alleen de biomechanische context is anders.

“Als jazzpianist weet ik hoe moeilijk het is om pijn serieus te nemen als de muziek ‘flowt’. Maar als de pees niet herstelt van herhaalde microtrauma’s, stapelen de klachten zich op totdat spelen niet meer gaat. Dat is het moment waarop elke muzikant spijt heeft dat hij niet eerder heeft ingegrepen.”

— Dokter Björn Mulder, arts regeneratieve orthopedische geneeskunde | amateur jazzpianist | intensief mentorschap met Dokter Luga Podesta, Naples (Florida)

VEELGESTELDE VRAGEN

[Jelle: FAQPage JSON-LD schema-markup implementeren]

Veelgestelde vragen van musici

Kan ik blijven spelen tijdens het behandeltraject?

▶  In de meeste gevallen: ja, met aanpassingen. Het doel van ons behandeltraject is dat u kunt blijven spelen — niet dat u stopt. Wij stemmen het belastingsadvies altijd af op uw concert- en repetitieagenda. Prolotherapie en PIT gaan doorgaans prima samen met doorspelen (met aangepast volume). Na een PRP-injectie adviseren wij 48–72 uur minder te spelen.

Is dit spreekuur ook voor amateurmusici?

▶  Absoluut. Een amateurpianist of -gitarist die na elke oefensessie pijn heeft, lijdt even reëel als een professionele muzikant. De biomechanische eisen zijn identiek — alleen de intensiteit verschilt. Ons spreekuur is voor iedereen die muziek serieus neemt en pijn niet wil accepteren als een onvermijdelijk gevolg.

Hoe snel kan ik na behandeling weer op niveau spelen?

▶  Dat hangt af van de diagnose en de ernst. Bij een acute overbelasting (weken klachten) is herstel doorgaans in 6–10 weken met 3–4 sessies. Bij chronische tendinopathie (maanden of jaren) duurt het traject 12–16 weken. Wij plannen altijd zo dat u uw belangrijke concerten kunt halen.

Is een verwijsbrief nodig?

▶  Nee. Direct contact via Rotterdam: 010 – 411 27 63 of Dordrecht: 078 – 645 48 90. E-mail: contact@doktermulder.nl. Vermeld bij het maken van de afspraak dat het om een muzikantenspreekuur gaat, zodat wij voldoende tijd reserveren voor een uitgebreid eerste consult.

MAAK EEN AFSPRAAK

Muziek maken mag geen pijn doen.

Of u nu jazz improviseert aan de vleugel, klassiek strijkt of gitaar speelt in een band — de structuren die uw muziek mogelijk maken, verdienen dezelfde regeneratieve zorg als die van een topsporter. Bij Praktijk Dokter Mulder begrijpen we dat niet alleen medisch, maar ook muzikaal.

Rotterdam: 010 – 411 27 63  |  Cor Kieboomplein 227  |  contact@doktermulder.nl

Dordrecht: 078 – 645 48 90  |  Overkampweg 381  |  contact@doktermulder.nl

Verwante pagina’s: Tenniselleboog (/tenniselleboog-epicondylitis-lateralis/) | Golferselleboog (/golferselleboog-epicondylitis-medialis/) | Duimslijtage (/duimslijtage-cmc-1-artrose/) | Littekenpijn (/littekenpijn/) | PRP (/platelet-rich-plasma-prp/)

WETENSCHAPPELIJKE REFERENTIES

(Via PubMed opgehaald en geverifieerd, maart 2026)

1.  Betzl J, Megerle K, et al. Overuse syndrome of the hand and wrist in musicians: a systematic review (42 studies; lifetime prevalentie tot 89%). J Hand Surg Eur Vol. 2020;45(6):636-642. PMID: 32437221.

2.  Kochem FB, Silva JG. Prevalence of playing-related musculoskeletal disorders in string players: a systematic review (prevalentie 64–90%). J Manipulative Physiol Ther. 2018;41(6):540-549. PMID: 30077421.

3.  Arnason K, Briem K, et al. Playing-related musculoskeletal disorders among Icelandic music students: classical vs. rhythmic music. Med Probl Perform Art. 2014;29(2):74-79. PMID: 24925174.

4.  Kochem FB, Silva JG. Prevalence and associated factors of PRMD in Brazilian violin players (86,8% pijnklachten in de afgelopen 12 maanden). Med Probl Perform Art. 2017;32(1):27-32. PMID: 28282476.

5.  Podesta L. Performing Arts Medicine — specialisme musici en performers. lugapodestamd.com/specialties/performing-arts-medicine/ (decennialange ervaring; columnist DRUM! Magazine; Cirque du Soleil-consultant).