Het Preservation Protocol: waarom Hoge Dosis PRP met A2M een stap verder gaat bij artrose
Bij artrose zijn twee processen tegelijk aan de gang: schadelijke enzymen breken kraakbeen af, en het weefsel heeft ondersteuning nodig om te herstellen. Een standaard PRP-behandeling stimuleert herstel, maar adresseert de onderliggende afbraak niet. Door Hoge Dosis PRP te combineren met een concentraat van Alpha-2-Macroglobuline (A2M) pakken we beide fronten in één behandeling aan. Dit noemen we het Preservation Protocol.
Wat is A2M precies?
Alpha-2-Macroglobuline (A2M) is een groot eiwit dat van nature in uw bloed voorkomt. Het wordt aangemaakt door de lever en behoort met een moleculair gewicht van meer dan 720 kDa tot de grootste eiwitten in het menselijk lichaam. In het bloed is de concentratie ongeveer 1,5 mg/ml, maar in de gewrichtsvloeistof (synoviaal vocht) is die concentratie ongeveer tien keer lager. En juist daar — in een gewricht met artrose — is A2M het hardst nodig.
A2M heeft één centrale functie die het uniek maakt in het artrotische gewricht: het neutraliseert schadelijke enzymen (proteasen) die kraakbeen afbreken. Het doet dat via een mechanisme dat in de literatuur de “snap-trap” wordt genoemd: A2M vormt letterlijk een tetrameere kooi rond het enzym, waardoor het enzym het kraakbeen niet meer kan aantasten.
Waarom is dit relevant bij artrose?
Artrose wordt vaak gezien als “slijtage”, maar dat is een te simpele voorstelling. In een artrotisch gewricht is sprake van een actief biochemisch proces: ontstekingscellen en beschadigde kraakbeencellen geven continu enzymen af, waaronder matrix-metalloproteinases (MMP’s) en andere proteasen. Deze enzymen breken de matrix van het kraakbeen af — het collageen en de proteoglycanen die het kraakbeen zijn structuur en verende eigenschappen geven.
Dit betekent dat in een artrotisch gewricht niet alleen sprake is van “tekort aan herstel”, maar ook van actieve afbraak. Elke behandeling die alleen het herstel stimuleert, werkt tegen de stroom in zolang de afbraak doorgaat.
Waarom A2M én Hoge Dosis PRP combineren?
Hoge Dosis PRP levert een geconcentreerde dosis bloedplaatjes (in ons protocol 22,6 miljard) die groeifactoren vrijgeven zoals TGF-β1, FGF-2, PDGF en VEGF. Deze groeifactoren zijn de biologische signalen die weefselherstel aansturen: ze stimuleren kraakbeencellen, moduleren ontsteking en bevorderen de opbouw van nieuwe matrix.
Het probleem: in een gewricht vol proteolytische enzymen kunnen deze groeifactoren voortijdig worden afgebroken voordat ze hun werk volledig hebben kunnen doen. Bovendien werkt u tegen een achtergrond van aanhoudende matrix-afbraak.
Door A2M toe te voegen wordt eerst het kwaadaardige enzymatische klimaat in het gewricht gedempt. Daarna kan de Hoge Dosis PRP zijn regeneratieve werk doen in een rustiger, beter beschermde omgeving. Het is een rationele, mechanisme-gestuurde combinatie:
- A2M remt de afbraak door matrix-afbrekende enzymen fysiek te vangen en te inactiveren.
- Hoge Dosis PRP stimuleert herstel door een hoge concentratie groeifactoren en biologisch actieve eiwitten te leveren.
- Samen werken ze synergetisch: de A2M-fractie (bereid via ultrafiltratie van plasma) bevat naast A2M ook andere grotere plasma-eiwitten die groeifactoren kunnen binden en stabiliseren.
Hoe bereiden wij het Preservation Protocol voor?
De behandeling wordt in één sessie bereid vanuit uw eigen bloed. Wij werken met een gestandaardiseerd protocol dat op indicatie-niveau fijn-geregeld kan worden, binnen de kaders van de IOC-consensus, de ESSKA Musculoskeletal Injections Manual en IGJ-richtlijnen, met een gedefinieerde dosis per Bansal 2021.
De drie componenten
- Hoge Dosis PRP — een plaatjesconcentraat met 22,6 miljard bloedplaatjes, op dosis gedefinieerd.
- A2M-concentraat — bereid via het EmCyte FC60 ultrafiltratiesysteem. Uit uw plasma worden kleine moleculen (water, kleine eiwitten, proteasen, chemokines) verwijderd, waardoor de concentratie van grotere eiwitten zoals A2M, albumine en fibrinogeen aanzienlijk stijgt.
- Promovia hyalurongel 80 mg — een hoog-moleculaire, cross-linked hyaluronzuurpreparaat dat de viscositeit van het gewrichtsvocht herstelt en aanvullend bescherming biedt aan het kraakbeenoppervlak.
Alle drie de componenten worden in één sessie, onder echogeleide, geïnjecteerd in het aangedane gewricht.
Voor wie is het Preservation Protocol geschikt?
Niet iedere patiënt met gewrichtsklachten is een kandidaat voor deze intensieve biologische behandeling. Op basis van klinische criteria en het huidig beschikbare bewijs zijn dit de ideale kandidaten:
- Knieartrose Kellgren-Lawrence graad II of III (milde tot matige artrose).
- Onvoldoende resultaat van conservatieve behandeling (fysiotherapie, pijnmedicatie, eerdere injecties).
- BMI onder de 35.
- Actieve leefstijl en de wens om operatie (zoals een knieprothese) uit te stellen of te vermijden.
- Gezondheidsgeletterdheid — bereidheid om mee te denken over revalidatie en leefstijl.
Bijzonder geschikt: post-traumatische artrose bij jongere patiënten. Dit is binnen onze praktijk de “sweet spot” voor het Preservation Protocol.
Uitsluitingscriteria: Kellgren-Lawrence graad IV (ernstige artrose met bot-op-bot contact), actieve gewrichtsinfectie, gebruik van anticoagulantia en actieve maligniteit.
Wanneer voegen we IO-PRP toe?
Bij patiënten met een MRI die bevestigde bone marrow lesions (BML’s) laat zien — oedeem in het onderliggende bot — bieden wij een intra-ossale PRP (IO-PRP) aan als add-on van €600. Bone marrow lesions zijn een bekende pijnbron en een voorspeller van progressie bij knieartrose. Door PRP rechtstreeks in het subchondrale bot te injecteren adresseren we een component van de artrose die met een intra-articulaire behandeling alleen moeilijk te bereiken is.
Wat zegt de wetenschappelijke literatuur?
Eerlijk is eerlijk: grote, gepubliceerde gerandomiseerde studies over c-A2M bij artrose zijn tot nu toe beperkt. De huidige data komen uit experimentele studies, diermodellen en kleinere klinische series. In één gerandomiseerde studie (Klein et al., 75 patiënten met knieartrose KL graad 2–3) bleek c-A2M niet significant superieur aan reguliere PRP op de gangbare uitkomstmaten (VAS, WOMAC, KOOS, Lysholm, Tegner).
Wat wij in de praktijk zien, en wat het mechanistische argument onderschrijft, is dat de combinatie van Hoge Dosis PRP met een A2M-concentraat — niet A2M als losstaande behandeling — juist bij de subgroep met actieve matrix-afbraak meerwaarde biedt. Grotere prospectieve vergelijkende studies zijn nodig en zijn ook aangekondigd. Wij communiceren hier transparant over: als de data op een bepaald punt onvoldoende zijn om een harde conclusie te trekken, zeggen wij dat.
Wat wij én de literatuur wel duidelijk kunnen stellen:
- Het werkingsmechanisme van A2M in het artrotisch gewricht is goed onderbouwd op biochemisch en pre-klinisch niveau.
- Er zijn geen meldingen van auto-immuunreacties of specifieke bijwerkingen van A2M-injecties; het veiligheidsprofiel komt overeen met dat van PRP.
- Het bereidingsproces is autoloog (uit uw eigen bloed), point-of-care en volgt een gestandaardiseerd protocol.
Hoe past dit in onze behandelladder?
Het Preservation Protocol is geen vervanger van eenvoudigere behandelingen, maar een stap in een logische klinische opbouw. Wij kiezen samen met u de behandeling die past bij de ernst van uw artrose, uw activiteitenniveau en uw doelen:
- Prolotherapie (€200) — bij vroege of milde klachten, gericht op ligament- en peesondersteuning.
- Klassieke PRP (€400) — basisconcentratie, geschikt voor een breed scala aan musculoskeletale klachten.
- Hoge Dosis PRP (€950) — 22,6 miljard bloedplaatjes, dosis-gedefinieerd voor meer gevorderde of hardnekkige klachten.
- Hoge Dosis PRP + IO-PRP (€1.650) — wanneer MRI bone marrow lesions laat zien.
- Preservation Protocol (€2.500–3.000) — Hoge Dosis PRP + A2M + Promovia HA 80 mg in één sessie.
- Arthrosamid (€2.500) — niet-biologisch, permanent hydrogelimplantaat, ook voor gevorderde artrose.
Wat kunt u verwachten na de behandeling?
Na het Preservation Protocol volgen wij een 4-fasen revalidatieprotocol dat is afgestemd op de biologie van weefselherstel:
- Fase I (0–7 dagen) — inflammatoire fase, rust en bescherming.
- Fase II (7–21 dagen) — bescherming met voorzichtige mobilisatie.
- Fase III (3–6 weken) — reparatieve fase met progressieve belasting.
- Fase IV (6–12 weken) — remodellering en opbouw richting volledige sportbelasting.
Belangrijk: gebruik van NSAID’s (zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac) wordt gedurende 6 weken afgeraden, omdat deze de biologische herstelrespons kunnen dempen. Paracetamol mag wel. Resultaten zijn meestal geleidelijk zichtbaar; de eerste verbetering wordt vaak na 6 tot 12 weken gevoeld, met verdere vooruitgang in de maanden daarna.
Is het Preservation Protocol iets voor u?
De keuze voor een behandeling als deze maken we altijd samen, op basis van uw verhaal, een klinisch onderzoek en in de meeste gevallen beeldvorming (MRI). Tijdens een consult beoordelen we of u tot de patiëntengroep behoort die waarschijnlijk het meest zal profiteren, en bespreken we eerlijk wat u wel en niet van deze behandeling mag verwachten.
Plan een consult: u bent welkom in onze praktijk in Rotterdam (Cor Kieboomplein 227) of Dordrecht (Overkampweg 381).
Dit artikel is tot stand gekomen op basis van onze klinische ervaring en de wetenschappelijke literatuur, waaronder het hoofdstuk van Everts et al. over A2M-concentraat als orthobiologische behandeling bij artrose (Musculoskeletal Injections Manual, Springer 2024). Voor het PRP-protocol en het revalidatieschema baseren wij ons mede op de werkwijze van dr. Luga Podesta, mijn mentor in de orthobiologische geneeskunde.