Voor knie, heup en schouder
Bij gevorderde artrose spelen vaak twee problemen tegelijk: het kraakbeen slijt, en het slijmvlies van het gewricht raakt ontstoken. Een behandeling die maar één van die twee aanpakt, laat het andere probleem liggen. Bij Dokter Mulder combineren we daarom in geselecteerde gevallen twee echogeleide injectiebehandelingen, elk met een eigen doel: ChondroFiller voor het kraakbeenoppervlak en Arthrosamid voor het ontstoken gewrichtsslijmvlies.
Het gaat er niet om hoeveel gewrichten we kunnen vervangen, maar hoeveel we kunnen behouden.
Twee problemen in één gewricht
In een artrotisch gewricht zijn kraakbeenverlies en synovitis (ontsteking van het gewrichtsslijmvlies) twee afzonderlijke problemen, in twee verschillende weefsels:
- Het kraakbeen aan de uiteinden van de botten vertoont lokale of uitgebreidere schade. Dat draagt bij aan mechanische pijn.
- Het synovium, het slijmvlies dat het gewrichtskapsel bekleedt, wordt reactief: het raakt ontstoken, verdikt en maakt te veel vocht aan. Dat uit zich vaak in rustpijn, een dik gewricht of terugkerende opvlammingen.
Een behandeling die alleen de ontsteking remt, doet niets aan het beschadigde kraakbeenoppervlak. En een behandeling gericht op het kraakbeen brengt het ontstoken slijmvlies niet tot rust. Als beide problemen aantoonbaar aanwezig zijn, is een gecombineerde aanpak logisch.
Hoe de twee behandelingen werken
ChondroFiller: gericht op het kraakbeenoppervlak
ChondroFiller is een CE-gemarkeerde, acellulaire collageen-scaffold. Het wordt als vloeistof onder echogeleiding op het beschadigde kraakbeenoppervlak geïnjecteerd en vormt daar een gel: een driedimensionale matrix over het beschadigde gebied. De scaffold maakt zelf geen kraakbeen aan, maar trekt de eigen herstelcellen van het lichaam aan. Die cellen vullen de matrix geleidelijk op met kraakbeenachtig weefsel, een proces van ongeveer 6 tot 12 maanden.
Arthrosamid: gericht op het ontstoken slijmvlies
Arthrosamid is een CE-gemarkeerd medisch hulpmiddel: een 2,5% polyacrylamide-hydrogel die onder echogeleiding in het gewricht wordt ingebracht en blijvend in het synoviale slijmvlies integreert. Het wordt niet afgebroken. Arthrosamid dempt het gewricht, vermindert de mechanische prikkeling die ontstekingsopvlammingen uitlokt en kan zo langdurig klachtenverlichting geven. Het werkt op het slijmvlies, niet op het kraakbeen.
De twee behandelingen hebben dus elk een eigen doelwit in een ander deel van het gewricht. Daarom vullen ze elkaar aan en zijn ze niet uitwisselbaar.
Twee aparte behandelmomenten
De twee injecties worden niet in één zitting gegeven. Tussen beide behandelingen zit gemiddeld twee à drie maanden. Welke behandeling eerst komt, bepalen we per patiënt op basis van het klinisch beeld en de beeldvorming.
Beide behandelingen zijn poliklinische, echogeleide injecties. Er is geen operatie of narcose nodig.
Voor wie is de combinatiebehandeling geschikt?
De combinatie is vooral bedoeld voor artrose met synovitis van de grote gewrichten: knie, heup en schouder. In kleinere gewrichten, zoals de duim, enkel en grote teen, is de combinatie in sommige gevallen ook mogelijk; dat bespreken we graag tijdens een consult.
Een diagnose van gevorderde artrose alleen is niet voldoende. Beide onderdelen moeten elk afzonderlijk gerechtvaardigd zijn:
- Kraakbeen: de beeldvorming moet behandelbare schade aan het kraakbeenoppervlak laten zien.
- Synovitis: actieve ontsteking blijkt meestal uit rustpijn, aanhoudende vochtophoping of terugkerende opvlammingen. Een MRI kan verdikking van het slijmvlies of een duidelijke hoeveelheid gewrichtsvocht verder bevestigen.
Is maar één van beide problemen aanwezig, dan is de combinatie niet het juiste traject. Soms is dan één van de twee behandelingen passend, soms een ander traject.
Ook andere factoren wegen mee. In onderzoek bij de knie ging een hogere artrosegraad samen met een grotere kans op een knieprothese, en verkleinde diabetes de kans op een duidelijke verbetering na Arthrosamid. Bij reumatische aandoeningen is Arthrosamid niet geschikt. Sommige patiënten krijgen na de beoordeling daarom het advies dat een gewrichtsvervanging de betere keuze is.
Het behandeltraject
- Consult en beoordeling. We bespreken uw klachten, onderzoeken het gewricht en beoordelen de beeldvorming. Meestal is een MRI nodig om vast te stellen of zowel kraakbeenschade als synovitis aanwezig is.
- Eerste injectie. ChondroFiller of Arthrosamid, afhankelijk van wat bij u het meest passend is als eerste stap.
- Interval van gemiddeld twee à drie maanden.
- Tweede injectie. Het andere onderdeel van de combinatie.
- Vervolg. We volgen het verloop van uw klachten na de behandelingen.
Wat kunt u verwachten?
De twee behandelingen werken op verschillende tijdschalen:
- Arthrosamid: het dempende, ontstekingsremmende effect kan binnen weken tot maanden merkbaar zijn.
- ChondroFiller: het herstelproces verloopt geleidelijk, over ongeveer 6 tot 12 maanden.
Weinig verandering in de eerste weken na de ChondroFiller-injectie betekent dus niet dat de behandeling niet werkt; het herstelproces is dan nog gaande.
Wat zegt het onderzoek?
Het bewijs voor beide onderdelen is niet even sterk, en daar zijn we graag duidelijk over.
Arthrosamid heeft het sterkste formele bewijs. Na één injectie in de knie werd in gerandomiseerd onderzoek een aanhoudende pijnvermindering gezien tot vijf jaar na behandeling, zonder productgerelateerde ernstige bijwerkingen. In een vergelijkende studie presteerde Arthrosamid na zes maanden beter dan een corticosteroïdinjectie en bleef het effect na twaalf maanden stabiel.
ChondroFiller is vooral onderzocht bij lokale kraakbeendefecten in de knie, met duidelijke verbeteringen in functie- en beeldvormingsscores bij follow-up. Onderzoek specifiek bij uitgebreidere artrose is beperkt.
De combinatie van beide is nog niet als één behandeling onderzocht in een klinische trial. De onderbouwing is anatomisch: twee problemen, twee behandelingen. Of de combinatie de voortgang van artrose vertraagt of een gewrichtsvervanging uitstelt, kan het huidige onderzoek niet bevestigen. Ook is het meeste onderzoek gedaan bij de knie; voor heup en schouder zijn de gegevens beperkter. Dit bespreken we altijd open tijdens het consult.
Locatie
De ChondroFiller-injectie vindt plaats op onze locatie in Dordrecht.
Kosten en vergoeding
Dokter Mulder hanteert geen pakketprijzen. Welke onderdelen bij u passend zijn, wordt tijdens de beoordeling bepaald. De actuele tarieven vindt u op onze tarievenpagina. Een MRI valt buiten de behandeling zelf.
De behandeling wordt niet vergoed door de zorgverzekering.
Veelgestelde vragen
Kunnen beide injecties op dezelfde dag?
Nee. De behandelingen worden op aparte dagen gegeven, met gemiddeld twee à drie maanden ertussen.
Is dit een alternatief voor een prothese?
Voor een deel van de patiënten met gevorderde artrose is dit een niet-chirurgische optie voordat een prothese aan de orde is. Het is geen oplossing voor iedereen: of het bij u past, hangt af van de beeldvorming, uw klachten en uw doelen.
Moet ik altijd beide behandelingen krijgen?
Nee. Alleen als zowel kraakbeenschade als synovitis aanwezig is, is de combinatie zinvol. Soms is één van beide behandelingen voldoende of passender.
Is dit ook mogelijk bij kleinere gewrichten?
In sommige gevallen wel, bijvoorbeeld bij de duim, enkel of grote teen. Dat beoordelen we per situatie.
Meer weten?
Twijfelt u of deze combinatiebehandeling bij uw klachten past? Plan een consult, dan beoordelen we samen uw gewricht, de beeldvorming en de mogelijkheden.
Björn Mulder, arts
