Stel je een keukentje voor waar het al maanden smeult. Niet in de fik, maar wel voortdurend rook, hitte en een brandlucht die niet weggaat. Je kunt de vloer opnieuw leggen, de kastjes vervangen, de muren schilderen. Maar zolang het smeulen doorgaat, blijft het ongezellig in die keuken.
Zo werkt een versleten knie ook. En dat is precies waarom ik in dit artikel niet begin over kraakbeen, maar over het gewrichtsslijmvlies.
Knieartrose is méér dan versleten kraakbeen
Als patiënten bij mij in Rotterdam of Dordrecht binnenkomen met de diagnose knieartrose, hebben ze bijna altijd een MRI of röntgenfoto bij zich met daarop de boodschap: het kraakbeen is dunner geworden. Logisch dat je dan denkt: dat kraakbeen is het probleem, dus dat moet terug.
Maar kraakbeen zelf heeft geen zenuwen. Het doet geen pijn. Wat wél pijn doet, is het gewrichtsslijmvlies (de synovia) dat rond de knie ligt en bij artrose chronisch geprikkeld raakt. Dat slijmvlies maakt ontstekingsstoffen aan, houdt vocht vast en zorgt voor die stijve, zeurende, warme knie die ’s ochtends niet op gang komt en ’s avonds opzet.
Het kraakbeen is de versleten vloer. Het slijmvlies is het smeulende vuur.
Wat Arthrosamid in de knie doet
Arthrosamid is een CE-gemarkeerd medisch hulpmiddel: een hydrogel van polyacrylamide (2,5%) en water (97,5%), die met een echogeleide injectie in het kniegewricht wordt gebracht. De gel breekt niet af en wordt niet door het lichaam opgeruimd. In de weken na de injectie integreert de gel met het binnenste laagje van het gewrichtsslijmvlies.
Ik leg het aan patiënten uit als een brandwerende deken die over het smeulende slijmvlies wordt gelegd. De gel dekt de geprikkelde binnenlaag af, waardoor de ontstekingsreactie tot rust kan komen. Tegelijk gedraagt de gel zich als een zachte, permanente bufferlaag in het gewricht.
Twee dingen zeg ik er altijd eerlijk bij:
Arthrosamid maakt geen nieuw kraakbeen. De versleten vloer blijft versleten. Het middel werkt op het slijmvlies en op de omgeving in het gewricht, niet op het kraakbeen zelf. Wie een kraakbeenbehandeling zoekt, hoort bij een ander gesprek thuis.
Het effect komt niet direct. Anders dan bij een corticosteroïdinjectie, die snel maar kort werkt, bouwt het effect van Arthrosamid zich op over enkele weken tot maanden. Dat vraagt geduld, maar het is wel de reden dat één behandeling meestal voldoende is.
Het verhaal van een knie die niet meer wilde fietsen
Een voorbeeld dat ik vaak vertel, samengesteld uit wat ik in de spreekkamer zie. Een man van begin zestig, fietser in hart en nieren, met een linkerknie die de laatste twee jaar steeds vaker de rit bepaalde in plaats van hijzelf. Röntgen: matig tot ernstige artrose. Hij had inmiddels hyaluronzuur gehad, twee corticosteroïdinjecties, fysiotherapie en een periode van ontlasten. Alles hielp een beetje, en niets hielp lang.
De orthopeed had het woord prothese laten vallen. Hij vond zichzelf daar te vroeg voor, en eerlijk gezegd vond ik dat ook.
Bij mensen zoals hij, met een knie waarin de ontsteking de hoofdrol speelt en waarbij de eerdere behandelingen zijn uitgeput, is Arthrosamid een logische volgende stap. Een echogeleide injectie, een uur in de praktijk, daarna gewoon naar huis. De eerste weken merkte hij weinig. Daarna werd de knie rustiger, dikte minder aan en begon het fietsen weer over fietsen te gaan in plaats van over de knie.
Dat is niet bij iedereen zo, en ik beloof het ook nooit. Maar het is wel waar Arthrosamid voor bedoeld is.
Voor wie is het geschikt, en voor wie niet?
Arthrosamid past bij:
- knieartrose met duidelijke ontstekingsklachten: stijfheid, zwelling, warmte, nachtelijke pijn;
- patiënten bij wie hyaluronzuur, corticosteroïden of fysiotherapie onvoldoende of te kort werkten;
- mensen die een prothese willen uitstellen of daar (nog) niet voor in aanmerking komen.
Bij vergevorderde artrose (Kellgren-Lawrence graad IV) kan het nog steeds zinvol zijn, maar dan bespreek ik vooraf realistische verwachtingen. Bij reumatische gewrichtsaandoeningen zoals reumatoïde artritis is Arthrosamid niet geschikt. En bij een knie waar het kraakbeen nog redelijk intact is en de ontsteking beperkt, kies ik meestal eerst voor ons Preservation Protocol, waarin we het gewricht zelf ondersteunen voordat we een permanent hulpmiddel plaatsen.
Want dat is het eerlijke verhaal: Arthrosamid is voor mij een tweede lijn, niet de eerste. Een hele goede tweede lijn, voor de juiste knie.
Hoe gaat een behandeling bij ons?
Na een intake en echografisch onderzoek van de knie plannen we de behandeling. Vooraf krijgt u preventief antibiotica, omdat we een permanent materiaal in een gewricht plaatsen. De injectie zelf gebeurt onder echogeleiding, zodat ik precies zie waar de gel terechtkomt. Na afloop mag u naar huis en de knie rustig belasten. Sporten en zwaar werk bouwen we de eerste weken langzaam op.
Het tarief voor een Arthrosamid-behandeling is € 2.800 per knie, inclusief voorbereiding, injectie en materiaal. Inmiddels heb ik ruim honderd van deze behandelingen uitgevoerd.
Twijfelt u of uw knie ervoor in aanmerking komt?
Dat is precies het gesprek dat we in de praktijk voeren. Neem contact op via doktermulder.nl of bel 010-4112763 voor een afspraak in Rotterdam of Dordrecht. Dan kijken we samen of het bij uw knie eerst om de vloer gaat, of om het vuur.
Björn Mulder, arts Orthopedische Geneeskunde
Veelgestelde vragen over Arthrosamid bij knieartrose
Is Arthrosamid een kraakbeenbehandeling? Nee. Arthrosamid is een CE-gemarkeerd medisch hulpmiddel dat werkt op het gewrichtsslijmvlies en als bufferlaag in het gewricht. Het herstelt geen kraakbeen.
Hoe snel merk ik effect? Meestal geleidelijk, over enkele weken tot maanden na de injectie.
Hoe vaak moet de behandeling herhaald worden? De gel wordt niet afgebroken. In de meeste gevallen is één behandeling voldoende; een aanvulling is in overleg mogelijk.
Wat kost Arthrosamid? € 2.800 per knie
Kan ik Arthrosamid krijgen bij reuma? Nee, bij reumatische gewrichtsaandoeningen is de behandeling niet geschikt.
